About SEO

Χαίρεται χαίρεται!

Θα ασχοληθώ μετά τις διακοπές και στο τέλος της καλοκαιρινής σεζόν αυτής, με τη βαριά βιομηχανία μας. Τον τουρισμό. Τα τελευταία 2 χρόνια τουλάχιστον στο κομμάτι με το οποίο ασχολούμαι εγώ (Digital Marketing) βλέπω μια τεράστια πρόοδο από τον Τουριστικό κλάδο.

Ξεκινώντας από τα OTAs (online travel agencies) που οι ελληνες παίχτες (αναφέρομαι κυρίως στους 3 μεγάλους) μέσα από το ανταγωνιστικό περιβάλλον της Ελλάδας, μάζεψαν know how, low pricing policies, και τεχνολογία, και ξεχύθηκαν στις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης, ώντας σήμερα υπολογίσιμοι παίχτες σε αυτή την περιχή.

Συνεχίζω με τις ηχηρές μειοψηφίες που σιγά σιγά φέρνουν μια φρεσκάδα στον κλάδο με πρωτοβουλίες όπως αυτή του opentourism που πραγματικά συγκέντρωσαν ένα μέρος του κλάδου, αλλά το σημαντικότερο, κέντρισαν το ενδιαφέρον πολλών νέων ανθρώπων (και συνεχίζουν να το κάνουν).

Δεν θα παραλείψω, την σημαντική αύξηση της επένδυσης (όχι δεν έχω συγκεκριμένα νούμερα), σε digital marketing από τις μικρές επιχειρήσεις, αναφέρομαι κυρίως στα ξενοδοχεία, που  τα τελευταία χρόνια έκαναν mainstream τακτική προώθησης το search marketing (PPC, SEO) και τα social media (including sites like booking.com, tripadvisor.com & trivago.gr).

Aκόμα και ο ΕΟΤ, με όσα έχει η αγορά να του προσάψει σε θέματα ουσίας, φαίνεται ότι αρχίζει να τοποθετείται σοβαρά στο διαδίκτυο, κυρίως με τη χρήση του social web.

Και τα καλύτερα έρχονται λέω εγώ. Φυσικά και έχουμε πολύ δρόμο ακόμα, αλλά θέλω στη μαυρίλα που επικρατεί, να βλέπω την θετική πλευρά του πράγματος, όπου αυτή υπάρχει.

E-Tourism Seminar / Athens

Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρώ ότι έρχεται στο κατάλληλο timing, ένα ουσιαστικό σεμινάριο σε θέματα etourism, στην Αθήνα, στις 27/09 και 28/09 που διοργανώνεται από την aboutourism και την e-tourism frontiers, εναν από τους leaders σε τέτοιους είδους training στο ΕΜΕΑ. Είναι ευκαιρία για τους επαγγελματίες του κλάδου να το παρακολουθήσουν.

Facebook Event

Το Πρόγραμμα

Registrations

Θα είμαι και γω εκεί!

Κοιτούσα πίσω στο αρχείο των άρθρων μου, και συνειδητοποίησα ότι έχω να γράψω post που να αφορά κάποιο case study από το Δεκέμβριο του 2009. Νομίζω ότι στο διάστημα αυτό που πέρασε και ο χρόνος ήταν πραγματικά πιεσμένος λόγω δουλειάς, αλλά και πάντα την τελευταία στιγμή, κάτι με έμποδιζε να δημοσιοποιήσω κάτι σχετικό με μία δουλειά μας. Νομίζω ότι τώρα νιώθω έτοιμος!

Aυτό το post λοιπόν αφορά ένα case study για μια δουλειά που ευχαριστήθηκα τόσο πολύ, και εγώ αλλά και όσοι άλλοι δούλεψαν, που την περίοδο που έτρεχε, το γραφείο ήταν παιδική χαρα για περίπου ένα μήνα!
Όλα ξεκίνησαν όταν τον Δεκέμβριο η Aegean Airlines μας ζήτησε μια πρόταση για να κάνει extend την ΑΤL επικοινωνία της  »Για κάθε λόγο ανεξαιρέτως» στο Digital. Θυμίζω με τα παρακάτω TVCs το πολύ δυνατό concept  της UPSET.

Aυτό παράλληλα θα σηματοδοτούσε και το ξεκίνημα μιας πιο ενεργούς εμπλοκής του brand στo Facebook μέσα από μία σελίδα που διατηρούσε εδώ και αρκετό καιρό,
αλλά χωρίς να αποτελεί πρωτεραιότητα στο πλάνο της online επικοινωνίας που είχε χαράξει μέχρι τότε.

• The idea: Λογομαχίες

Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: «Πετάξτε τώρα για κάθε λόγο ανεξαιρέτως»
Γιατί να μη φτιάξουμε ένα application όπου θα βάλουμε τους χρήστες να μας πουν ο καθένας τους δικούς του λόγους για να πετάξουν στο εξωτερικό.
Ακόμα καλύτερα, γιατί να μην τους βάλουμε απέναντι σε ζευγάρια, βάζοντας τους λόγους τους σε ψηφοφορία με την κοινότητα να αποφασίζει ποιος από τους δύο καθε φορά πείθει περισσότερο.
Έτσι γεννήθηκαν οι «Λογομαχίες«.

• Application

Φτιάξαμε λοιπόν μια εφαρμογή που κάθε πρωί  στις 11.00 ακριβώς (τις εργάσιμες μέρες) και για ένα μήνα, κληρώναμε 2 χρήστες που για τις επόμενες 23 ώρες προσπαθούσαν να πείσουν την κοινότητα να τους
ψηφίσει να ταξιδεψούν αυτοί (και όχι ο Διπλανός :Ρ) σε ένα προορισμό που διάλεγε κάθε φορά η Aegean.

Τα όπλα τους: Η Φωτογραφία του profile τους και οι αμέτρητοι λόγοι που μπορεί να έχει κάποιος στο κεφάλι του για να πετάξει!
Στόχος: Μετά απο 23 ώρες να έχει περισσότερους ψήφους από τον άλλο παίχτη ώστε να είναι αυτός/ή που θα κερδίσει ένα ταξίδι για 2 άτομα (Business Class) για ένα συγκεκριμένο προορισμό!

• Implementation

Η ιδέα άρεσε, και μετά από μερικά ξενύχτια το κάναμε να δουλέψει.
H υλοποίηση ήταν αρκετά δύσκολη τεχνικά, κυρίως στο κομμάτι που αφορούσε την live κλήρωση, το concurrency των χρηστών, αλλά και τον μηχανισμό επιλογής νικητών και επιλαχόντων.

Και αυτό που φτιάξαμε φαινόταν κάπως έτσι:

• Αction Plan

Στις 13/12 ανακοινώσαμε στους χρήστες ότι κάτι μεγάλο θα ξεκινήσει από την Aegean, ενώ την ίδια μέρα βγάλαμε στον αέρα ένα
count down δίνοντας τη δυνατότητα σε όλους τους χρήστες να δηλώσουν συμμετοχή για την πρώτη κλήρωση.

4 μέρες μετά στις 17/12 ο πρώτος διαγωνισμός ήταν στον αέρα με χιλιάδες χρήστες ήδη να έχουν δηλώσει συμμετοχή!

Content Strategy:
Kάθε μέρα λίγο πριν την κλήρωση γίνονταν ένα post που ενημέρωνε τους χρήστες για το νέο προορισμό, ενώ τους υπενθύμιζε τη διαδικασία της κλήρωσης.
Λίγο μετά την κλήρωση γίνονταν ένα post που ενημέρωνε την κοινότητα για τους λογομάχους της ημέρας, ενώ αργότερα μέσα στην ημέρα, ανάλογα και με το interactions των χρηστών
γίνονταν και ένα post  σχετικό με τον προορισμό με κάποια tips ή events που έτρεχαν σε αυτόν εκείνη την περίοδο.

Παράλληλα με το application είχαμε έγινε μία μικρή επένδυση σε Facebook Αds με στόχο να προσελκύσουμε νέους χρήστες στο Application έξω από την κοινότητα που είχε ήδη η Aegean.

• Results

Ήταν εντυπωσιακά σε όλα τα επίπεδα. Αλλά ας ξεκινήσουμε πρώτα από το Application αυτό καθ’ αυτό.

38.000 χρήστες / 60.000 ψήφοι
Tην εφαρμογή χρησιμοποιήσαν μέσα στο διάστημα που ήταν στον αέρα 38.000 χρήστες οι οποίοι ψήφισαν συνολικά περισσότερες από 60.000 φορές!
Το εντυπωσιακό πέρα από τα νούμερα ήταν ότι για περίπου ένα μήνα δημιουργήθηκε ένα πολύ ενεργό community πέραν των περιστασιακών χρηστών που σχολίαζαν σε καθημερινή βάση
όλες τις συμμετοχές, τους λογομάχους καθώς και την εγκυρότητα των λόγων που προέβαλλαν ώστε να πείσουν τους υπόλοιπους. Συζητήσεις που γίνονταν κάτω από τα posts στα οποία μπορείτε να ανατρέξετε
κατα τη διάρκεια του «νεκρού χρόνου» της καθημερινής κλήρωσης ή κατα την ανακοίνωση των νικητών. Ήταν πραγματικά διασκεδαστικό το monitoring όλων αυτών των συζητήσεων που γίνονταν σε καθημερινή βάση.

5000+ ψήφοι σε μία ημέρα!
Όσον αφορά τις λογομαχίες που γίνονταν καθημερινά, η συμμετοχή του κόσμου ήταν πολύ ενεργή, με το ρεκορ ψήφων να ξεπερνά τους 5000 ψήφους σε μία ημέρα, ενώ χιλιάδες χρήστες καθημερινά ήταν
συνεπής στο ραντεβού της κλήρωσης, από το γράφειο ή το σπίτι.

Το application όμως τελείωσε, και το σημαντικότερο ήταν αυτό που έμεινε στο Page της Aegean.

12.000 to 49.000 in a month! +400%
Πριν ξεκινήσουμε τη συγκεκριμένη ενέργεια το Page είχε περίπου 12.000 Likes/fans με το σημαντικότερο πρόβλημα να είναι το χαμηλό engagement rate στο περιεχόμενο της σελίδας.
Ένα μήνα μετά, και μετά την επιτυχία της συγκεκριμένης ενέργειας το Page αύξησε τα likes του κατα 400% από τους 12.000 fans στους 49.000!

Βetter affinity = More reach for your Page’s Content
To σημαντικότερο metric που όμως δεν μπορώ να μοιραστώ δημοσίως είναι με την αύξηση του affinity του Page με τους χρήστες, που προέκυψε μέσα από την ενέργεια (επισκέψεις στη σελίδα, content share, comments/likes, κλπ)
αυξήθηκε συνολικά το reach των καθημερινών posts του Page προς τους χρήστες. Kαι αυτό είναι το σημαντικότερο outcome μιας ενέργειας στο facebook πέρα από το κυνήγι του like. Nα έρθεις ένα βήμα πιο κοντά στους χρήστες,
πράγμα που μετριέται μέσα από πολύ συγκεκριμένα KPIs όπως τα συνολικά impressions του content της σελίδας και του «feedback» όπως ονομάζει το facebook το ποσοστό των interactions σε σχέση με τα impressions που έχει κάνει.

• Thanks to...

Όσο αναλυτικός και αν ήμουν, δίνεται η εντύπωση ότι ήμουν εγώ πίσω από την εφαρμογή. Έλα όμως που δεν είναι έτσι. Ελάχιστα ασχολήθηκα με την ιδέα, την υλοποίηση της και το καθημερινό handling.
Oι άνθρωποι πίσω από αυτό ήταν συνήθεις ύποπτοι που είναι συνήθως πίσω από τα «φώτα».

Εγώ απλώς έκανα τις ερωτήσεις, και τραβούσα Video όσο οι άλλοι ίδρωναν να τρέξουν τις κληρώσεις.
Έτσι λοιπόν δεν μπορώ να μην αναφέρω τους υπεύθυνους για αυτό το αποτέλεσμα.
Η ιδέα και το copy ήταν της Ελίζας Παρδαλίδη, η υλοποίηση ήταν δουλειά της Mαρίας Δήμου ως Account και της Tζένης Ορφανού ως Project Manager.
Στο design ήταν η Χριστίνα Κουντούρη (με το Λευτέρη Παπαδέα) ενώ τα ξενύχτια πίσω από τον κώδικα έριξε  ο Φοβερός και τρομερός Nίκος Φιλιππόπουλος και ο Μανώλης ο Φλώρος (με το Θωμά Βενιέρη και τον Αντρέα Μπακόπουλο)! Ναι άλλα χωρίς HTML που πας;; Ευτυχώς που είχαμε τη Μαρριάννα Χρήστου και τον Παναγιώτη Γρηγορόπουλο γι αυτό το σκοπό.

Σ’ αυτή την εκπληκτική ομάδα ένα μεγάλο μπράβο, για ένα τόσο περίπλοκο project που βγήκε σε λιγότερο από 2 εβδομάδες (ναι καλά ακούσατε!).

Kαι τέλος, ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Αegean που αν δεν μας εμπιστευόταν δε θα είχα την ευκαιρία να γράψω αυτό το post.
Όπως έγραψε και ο Πάνος σε ένα προηγούμενο post μου:
«Σημασία δεν έχει τι ιδέες πουλάς, αλλά ποιος αγοράζει!»

Αυτά για τώρα, ελπίζω να βρω χρόνο να γράψω και για άλλες δουλειές!

Έχω βαρεθεί να διαβάζω designατες παρουσιάσεις, και να βλέπω εντυπωσιακά videos (συνήθως φτιαγμένα με after effects) για το πόσο επαναστατικά και γαμάτα είναι τα social media. Παρουσιάσεις με χιλιάδες views, και με sequels κάθε χρόνο, που απλά ανανεώνουν τα νούμερα. Και όλα υποστηρίζονται και γίνονται spread από μια κοινότητα ανθρώπων που ασχολούνται με το business web.

Αυτές οι παρουσιάσεις κάνουν μεταξύ τους έναν άτυπο διαγωνισμό για το ποιος θα παρουσιάσει το πιο εντυπωσιακό νούμερο με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο (πχ social media is like water!).

Δεν ξέρω πόσο βάρος έχει η γνώμη κάποιου που παρακολούθησε μόνο 2 παρουσίασεις από όλο το συνέδριο αλλά θα την πω. Το IMC09 ήταν φανερά βελτιωμένο σε σχέση με πέρσι σε επίπεδο διοργάνωσης και περιεχομένου. Ο κόσμος ενθουσιάστηκε με την παρουσίαση του Chris Clarke την οποία είχα και την τύχη να δω. Θα ήθελα να δω περισσότερα case studies ελληνικά, να ακούσω πιο straight forward πράγματα για τις τάσεις του 2010 και λιγότερα αναμασημένα τσιτάτα του τύπου «welcome to a new social media, engaging, fantastic ERA!».

Πολλοί έλαμψαν και πάλι δια της απουσίας τους, ενώ ο Φώτης ο νέος δαιμόνιος αρθρογράφος του deasy.gr τα σπασε στο twitter .

Αυτό που είναι άξιο παρατήρησης είναι ότι δεν έγινε ο περσινός και προπέρσινος τζερτζελές online. Νομίζω ότι χρειάζεται κάτι πολύ απλό γι’ αυτό. Βγάλτε το twitter στο Panel για ερωτήσεις να γίνει πατιρντί μεγάλο (Θυμηθείτε όσοι ήσασταν το #ioc09). Και τέλος δεν βγήκε η καθιερωμένη φωτογραφία των «Μπλόγκερς» μιας και ο bizwriter είναι άρρωστος, ο uroborus έφυγε γιατί είχε δουλειά (!) και ο frankanton απλά έχει παχύνει και προτιμά να βγάζει τους άλλους!

Του χρόνου. Ή και όχι. Δεν ξέρω. Μπορεί να πέρασε η τρέλα. Αλλά αν κάποιος από τους φωτογραφηθέντες διαβάζει να ξέρει ότι δε θέλω να το κόψουμε το έθιμο. Έχει αρκετούς συμβολισμούς μέσα του.

Κλείνω με το case που παρουσιάσαμε για όσους δεν ήταν εκεί:

ΥΓ. Όχι ρε μπαγάσα για να μη μου λες ότι έχω παρατήσει το blogging

Παραφράζοντας (οκ τη σκότωσα απλά ήθελα κάπως να την κολλήσω :Ρ) την επική ατάκα από 300:

Σε συνέχεια του προηγούμενου post, μια προσπάθεια λοιπόν. Αυτό που με απασχολεί ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες είναι το Tracking. Η συνολική καταγραφή της αποτελεσματικότητας κάθε ενέργειας marketing που γίνεται online. Στην offline επικοινωνία τα πράγματα είναι ζόρικα σ αυτό το κομμάτι και πάνω-κάτω διαφημιστές και διαφημιζόμενοι το έχουν αποδεχτεί. Το καλύτερο που μπορούν να κάνουν είναι έρευνες αγοράς, focus groups κλπ που εδώ που τα λέμε δεν είναι και λίγο.

Οnline τα πράγματα είναι διαφορετικά. Δεν θα σας πω ότι είναι όλα τόσο εύκολα να μετρηθούν, γιατί δεν είναι. Είναι πολύ δύσκολο να μετρήσεις συνολικά την αποτελεσματικότητα μιας online ενέργειας ιδιαίτερα όταν η ενέργεια αφορά μια εταιρία που έχει offline παρουσία (πχ καταστήματα) και πλάνο επικοινωνίας που δεν περιορίζεται σε online ενέργειες. Eίναι ακόμα πιο δύσκολο να μετρήσεις την προστιθέμενη αξία της online παρουσίας στην συνολική παρουσία μιας εταιρίας σε όλα τα επίπεδα.

To tracking σε όλα τα επίπεδα είναι ανάγκη και όχι πολυτέλεια.

Και ξεκινώ μια σειρά από τρόπους για να καταγράψει κάποιος την προστιθέμενη αξία (ή μη) που προσφέρει ένα website στην συνολική παρουσία μιας εταιρίας.

• Analytics.

Back to the basics. Δεν αναλύω περαιτέρω αν δεν έχεις analytics, κάνε click εδώ και σταμάτα τώρα να διαβαζεις το post
Eίμαι Fan boy της Google και προτιμώ τα Google analytics, αλλά υπάρχει πληθώρα από άλλες πλατφόρμες paid και free που μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει (ie Yahoo! web analytics).

Έχεις πολύ δουλειά να κάνεις με τα analytics, αφού θέσεις τους στόχους σου αλλά θα αναφέρω δύο πολύ σημαντικά που δε χρησιμοποιούνται όσο θα πρεπε.

1. Tool: URL Builder

Σε ότιδήποτε κάνεις για να προωθήσεις κάτι μέσα από τα URL builder «βάφτισε» το με ένα tag το destination URL σου ώστε να ξες από που σου ήρθε τι.

2. Ecommerce Tracking

Aν το site σου πουλάει κάτι, το Ecommerce tracking  θα σου δώσει πολύτιμη πληροφορία για τις πωλήσεις σου. Ποιες είναι οι ενέργειες που πραγματικά φέρνουν αποτέλεσμα και φυσικά με τι κόστος (cost per transaction/action/conversion).

• Leads Tracking

ΟΚ. Με τα analytics που είναι και αυτά κεφάλαιο ολόκληρο, μπορείς με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να καταγράψεις ότι γίνεται online. Kαι εκεί η πληροφορία που έχεις στη διάθεσή σου είναι σε όσο βάθος θέλεις. Τι γίνεται όμως με τα leads  που δημιουργούνται online και καταλήγουν σε offline αγορές ή τηλεφωνικές παραγγελίες;

Για το tracking offline αγορων έχουμε διάφορετικές προσεγγίσεις αναλόγως με το business της κάθε εταιρίας.

1. Phone calls tracking

Easy. Δεν συνηθίζεται στην Ελλάδα αλλά είναι εκνευριστικά απλό. Δώσε ένα διαφορετικό τηλέφωνο επικοινωνίας στο website σου. Αυτό το νούμερο θα κάνει redirect στο τηλεφωνικό σου κέντρο. Μετράς τα redirects και έχεις σαφή εικόνα για τα leads που ήρθαν μέσα από το internet. Υπάρχουν εταιρίες που προσφέρουν τέτοιου είδους tracking αλλά για τους τεμπέληδες υπάρχει και η μπακάλικη λύση που ακούει στο όνομα Viva Numbers. Φτιάξε νουμεράκι της προτίμησης σου σε χρόνο dt. Μέσα από το Control Panel της Viva έχεις by default τον αριθμό των redirects που έγιναν μέσα από το εκάστοτε νούμερο. Η χρέωση είναι πολύ χαμηλή δοκίμασέ το είναι ένα πρώτο βήμα. Αν θές να πας ένα βήμα πιο πέρα μπορείς να δημιουργήσεις landing pages για κάθε ενέργεια ξεχωριστά (PPC, Display, Affiliate klp) με ξεχωριστά νούμερα για την κάθεμια μετρώντας έτσι το ROI της κάθε ενέργειας.

Για τους μερακλήδες υπάρχει και το CallTrackID System μέσα από Google Analytics. Ρίξε μια ματιά εδώ

2. Οffline Sales

NOT Easy. Ξεκινάμε από τα απλά. Είναι κάτι που συμβαίνει (Δες αυτήν την μπαγιάτικη έρευνα).

Α. Δοκίμασε να τρέξεις μια ενέργεια online κρατώντας όλα τα υπόλοιπα κανάλια προβολής σου σε σιωπή. Παρατήρησε τη μεταβολή. Δεν γίνεται πάντα. Ειδικά αν κάνεις τηλεόραση κλπ.

Β. Αν είσαι μικρή επιχείρηση μπες στη διαδικασία να ρωτήσεις τους πελάτες σου από που έμαθαν για σένα. Ακόμα καλύτερα μοίρασε ένα ερωτηματολόγιο.

Γ. Για να καταλάβεις τι επιροή έχει η online επικοινωνία σου τρέξε μια προσφορά με προνόμια (ή τιμές) που ο χρήστης θα τα δει μόνο online και ζήτησε του το εκτυπωμένο κουπόνι/σελίδα αν επιμένει να αγοράσει offline. Έτσι έστω και για μια ενέργεια θα έχεις στα χέρια σου την κατανομή online/offline πωλήσεων.

Δ. Customer Tagging. Δεν είναι όσο πολύπλοκο ακούγεται. Αν το business σου έχει frequent byers (αεροπορική εταιρία, Β2Β sales κλπ) ενοποίησε το CRM που ενδεχομένως χρησιμοποιείς offline με τους online εγγεγραμένους χρήστες/πελάτες στο site σου. Έτσι τουλάχιστον θα έχεις τη δυνατότητα να παρακολουθήσεις το shopping path των πελατών σου ακόμα και offline.

Αυτά τα λίγα. Όποιος έχει παρόμοια εμπειρία και θα μπορούσε να συνεισφέρει στην κουβέντα με κάποιες επιπλέον τεχνικές.. always welcomed!

To ζουμί είναι ότι τις περισσότερες φορές όταν μετράμε το  ROI μιας online ενέργειας το να μένουμε στο web-only tracking αδικεί την ίδια μας τη δουλειά.

Πρέπει σιγά σιγά να ξεφύγουμε από τα CTRs και τα Clicks και να αρχίσουμε να βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα αν θέλουμε να πάρουμε κανα ευρώ παραπάνω σαν industry .

Over and out.

H «κόντρα» ξεκινά δεκαετίες πίσω: direct response advertising VS general advertising.

Ο Οgilvy εντοπίζει την διαφορές τους κυρίως στην μετρησιμότητα του αποτελέσματος από τους πρώτους. Κατατάσσει τον εαυτό του στην πρώτη κατηγορία, του direct marketing, ή τουλάχιστον μας λέει ότι ήταν το «secret weapon» του στα δύσκολα. Δείτε αυτό το σπάνιο απόσπασμα έχει ενδιαφέρον.

Πριν από δύο βδομάδες ξεκίνησα να γράφω σε ένα site το οποίο έχετε μάλλον ακούσει να συζητιέται. Το deasy.gr. H στήλη μου λέγεται webabblings και θα προσπαθήσει να ανανεώνεται 2 φορές το μήνα. Παρακάτω το πρώτο άρθρο με τίτλο:

«Βλέπουμε ή απλώς μεταφράζουμε;»

———-

Ο πατέρας μου όταν ήμουν μικρός μου έλεγε ότι αν μάθω να πουλάω δε θα πεινάσω ποτέ, κι ότι αν μάθω να πουλάω παντόφλες στο Βαρδάρη, μετά μπορώ να πουλήσω τα πάντα. Στο πρώτο ενδεχομένως να είχε δίκιο, για το δεύτερο, όσο περνά ο καιρός όλο και αμφιβάλλω.

Καταλήγω στο συμπέρασμα, ότι δεν μπορούμε να πουλήσουμε όλοι τα πάντα, ή τουλάχιστον δε μπορούμε να το κάνουμε το ίδιο καλά.

Προϊόν. Από κει αρχίζουν και εκεί τελειώνουν όλα. Ένας πωλητής πρέπει να είναι ένα με το προϊόν του. Και αν πουλάει υπηρεσία τότε πρέπει να είναι το ίδιο το προϊόν. Να το γνωρίζει σε βάθος, να έχει δουλέψει γι αυτό, να γνωρίζει κάθε του πτυχή. Να είναι με λίγα λόγια μέρος της ζωής του.

Τους ανθρώπους του internet λοιπόν τους χωρίζω σε δύο κατηγορίες. Σε αυτούς που ζουν με το internet και σε αυτούς που απλά ζουν από το internet.

Ένας φίλος είχε πει μια σοφή κουβέντα κάνοντας την ίδια κατηγοριοποίηση αλλά με τα δικά του γλαφυρά λόγια. «Μερικοί βλέπουν internet και κάποιοι άλλοι μεταφράζουν».

Και εκεί εντοπίζω ένα από τα μεγάλα προβλήματα ανάπτυξης της online αγοράς. Αυτοί που μεταφράζουν είναι ακόμα αρκετοί. Είναι ως ένα σημείο φυσιολογικό, μιας και κάθε ανώριμη αγορά έχει αυτά τα συμπτώματα. Αλλά σας λέω ότι όταν για το  internet θα αποφασίζουν αυτοί που βλέπουν και όχι αυτοί που μεταφράζουν, τότε η αγορά θα έχει κάνει ένα βήμα μπροστά.

Ανθρωποι που δεν έχουν κάτσει πάνω από adserving tools, που δεν έχουν φτιάξει στο χαρτί wireframe, που δεν έχουν κάτσει πάνω από adwords editor, δεν γίνεται να πουλάνε Display, Websites ή Search αντίστοιχα.

Η μάλλον γίνεται. Αλλά…

Πολλά. Αλλά κυρίως… πολύ μα πολύ SEO σε elections-related αναζητήσεις. Θα χυθεί αίμα!
Αντε στο Google insights να δείτε τι πανικός θα γίνει από σήμερα και για τις επόμενες 33 μέρες…

ΥΓ  Το ekloges.gr που είναι αυτή τη στιγμή Νο1 του δίνω 5-7 ημέρες ζωή στην πρώτη θέση, παρά το 5ρακι του και το καλό domain.

Στο μενίδι για να το κάνω λιανά. Αρκετές συναντήσεις, πολλές διαπραγματεύσεις και τελικά μερικές χειραψίες γέννησαν ένα δελτίο τύπου, που για μερικούς ήταν Η είδηση, για άλλους ΜΙΑ είδηση, και για κάποιους το αναπόφευκτο.

Αν για κάποιους η mindworks είναι πια παιδί της Atcom, εγώ θα τους πω ότι δεν είχαμε γεννητούρια αλλά γάμους. Αυτή η συμμαχία δεν έγινε για κάποιον άλλο λόγο πέραν απ το ότι και οι δύο πλευρές είδαμε μεγάλο potential σε αυτό το γάμο, στη διεθνή αλλά και στην εγχώρια αγορά. Δεν ήταν λυση ανάγκης αλλά μια σύμπραξη δυνάμεων που στοχεύει στην κορυφή και μόνο.

Κατα τ’ άλλα δεν αλλάζει κάτι στην ουσία, πέρα απ το ότι η mindworks είναι πια Business unit της atcom. Οι Ίδιοι ταλαντούχοι άνθρωποι, η ίδια ποιότητα υπηρεσιών και φυσικά η ίδια συνέπεια απέναντι σε αυτούς που μας εμπιστεύονται.

Αυτό που άλλαξε, είναι το μέγεθος της ομάδας μας με την προσθήκη του ταλαντούχου Πάνου Λαδά, για τον οποίο πάντα έτρεφα αμέριστο σεβασμό για τις γνώσεις του και την πορεία του στο χώρο (τον οποίο απλά δε θέλετε να έχετε απέναντι στα Search Results), και την Μιρέλλα Μωυσή στο κομμάτι του Account Management που μέχρι το Φλεβάρη προσέφερε της υπηρεσίες της στην OMD Digital ως Media planner, χειριζόμενη παράλληλα πλήθος Paid Search καμπανιών, ενώ πιο πριν δούλευε σε  Search agency του Λονδίνου (Όπως και ο Πάνος). Την καλωσορίζω λοιπόν!

Κατα τ’άλλα είχα την ευκαιρία να μιλήσω ακριβώς μετά τον Δράκο στο OMC09 κάνοντας μια παρουσίαση με τίτλο «Βe Visible». H εμπειρία ήταν φοβερή. Από το απίστευτο ξενύχτι με τον Περικλή το οποίο κυρίως καταναλώθηκε σε φιλοδοφικές συζητήσεις περί ελληνικου web, υπαρξιακών ζητημάτων search marketing, και φυσικά τη σχέση της αξίας με το περιεχόμενο (from content to value). Kαι όλα αυτά μέχρι τις 6.00 το πρωί της Πέμπτης (ναι σε 3 ώρες ήταν ο χαιρετισμός του συνεδρίου) παρέα με πολύ σκληρά ποτά . Είναι άλλο πράγμα να σας το λέω και άλλο να δουλεύτε irl με τον Πέρι..

Δε μπορώ να περιγράψω το άγχος, κατ αρχάς και μόνο γιατί μιλάς μετά τον Περικλή, τον οποίο έχεις συνηθίσει να σου κάνει μάθηματα είτε από κάποιο pontium είτε στην καλύτερη περίπτωση παρέα με τεκίλες. Το άγχος λοιπόν ήταν φοβερό, και για όσους ήταν εκεί είμαι σίγουρος ότι το κατάλαβαν, κατά τ’ άλλα πήρα το βάπτισμα του πυρός και αν ποτέ υπάρξει επόμενη φορά είμαι σίγουρος ότι θα είμαι πιο χαλαρός.

Να κλεισω με το site της atcom, που εκτός των άλλων εντυπωσιακών features φιλοξενεί, ξεκαρδιστικά μερικές φορές, τα  videos 70+ ανθρώπων. Συγχαρητήρια στην ομάδα που ασχολήθηκε με την ανάπτυξή του.

ΥΓ. Τι θα μπορούσα να εννοώ με το «σκληρά ποτά»;

Κοιτούσα το αρχείο του blog μου το οποίο είναι ΜΕΓΑΛΟ αν σκεφτείς ότι γράφω από το Φλεβάρη του 2006 και έπεσα σε μία κουβέντα που είχα με τον Απόστολο σε ένα post με τον Τίτλο «Διλήματα«. Ήταν οι σκέψεις μου για το μέλλον μου όσο ήμουν φαντάρος. Θυμάμαι ότι εκείνη την περίοδο συνέχεια σκεφτόμουν τι επιλογές μου για το αύριο μετά το στρατό.

Παραθέτω λοιπόν το post:

Στον στρατό όπως μου είχαν πει κάποιοι πριν πάω και το διαπιστώνω και ιδίοις όμασι έχω πολύ χρόνο να σκεφτώ. Αντιματωπίζω λοιπόν κάποια διλλήματα στα οποία πρέπει να καταλήξω μέχρι να τελειώσω τη θητεία μου. Το μοιράζομαι μαζί σας γιατί είμαι σίγουρος ότι το έχετε περάσει πολλοί από σας.

Μετα το στρατό λοιπόν τι κάνω; Ξεκινάω να δουλεύω σε μια εταιρία του χώρου, ή μπαίνω κατευθείαν στα βαθιά δημιουργώντας ή συμμετέχοντας σε μια επιχείρηση;

Γυρνάνε πολλά πράγματα στο μυαλό μου, εμπειρία, ρίσκο, κεφάλαιο, ελεύθερος χρόνος, επιδοτήσεις, ελληνική πραγματικότητα, ωριμότητα αγοράς, γνωριμίες, συνεργάτες, καριέρα, μισθός, λεφτά, αθήνα.

Έχετε ακολουθήσει και τους 2 δρόμους. Μιλήστε μου.

P.S. Άλλαξα τη μετάθεση μου και αντί της Ορεστιάδος, τώρα σας γράφω από Κομοτηνή. Είναι καλά εδώ.

Και μετά από αυτό το post εξελίχθηκε μια ωραία κουβέντα με τον Απόστολο που έχει ενδιαφέρον να την παραθέσω:

Απόστολος:

εμπειρία, ρίσκο, κεφάλαιο, ελεύθερος χρόνος, επιδοτήσεις, ελληνική πραγματικότητα, ωριμότητα αγοράς, γνωριμίες, συνεργάτες, καριέρα, μισθός, λεφτά, αθήνα

να τοποθετηθώ σε ένα-ένα

εμπειρία : την αποκτάς μόνο σε εταιρεία του χώρου. Μπορεί να δουλεύεις 10ωρα και 11ωρα, αλλά δέστο ως σχολείο… Εσείς κάνετε την δουλειά σας κι εγώ την δική μου (μαθαίνω τα της αγοράς και με πληρώνετε κι από πάνω)

ρίσκο : είτε σε εταιρεία του χώρου, είτε σε δική σου επιχείρηση χρειάζεται. Είναι θέμα χαρακτήρα τελικά. Αν το έχεις μέσα σου, θα το παίρνεις σε όλες τις περιπτώσεις. Αν δεν το έχεις, θα δεις να χάνονται ευκαιρίες επειδή δεν το πήρες όταν έπρεπε.

κεφάλαιο : δύσκολα τα πράγματα, αν ήδη δεν έχεις. τα λαγωνικά της eurobank καραδοκούν για ανοιχτά επαγγελματικά δάνεια που για να τα αποπληρώσεις, θα βγάλεις δύο θητείες

ελεύθερος χρόνος : σε εταιρεία του χώρου θα έχεις διαθέσιμα τα βράδια και τα σαββατοκύριακα. Σε δική σου επιχείριση ξέχνα τον.

ελληνική πραγματικότητα : γνωστή λίγο-πολύ. στην πορεία όμως θα δεις ότι η δική σου πραγματικότητα είναι πιο σημαντική από αυτήν του πλαισίου στο οποίο θα κινείσαι και θα εργάζεσαι.

ωριμότητα αγοράς : σαν τα ροδάκινα τον Απρίλιο.

γνωριμίες : δυστυχώς μετράνε ένα κλικ παραπάνω από την ποιότητα της δουλειάς σου. Λειτουργεί τύπος : ποιότητα δουλειάς και μηδέν γνωριμίες = τα κάνεις μόνος σου και τα χαίρεσαι μόνος σου. μη ποιότητα δουλειάς + γνωριμίες = καταφέρνεις να σταθείς αρκετά καλά. ποιότητα δουλειάς + γνωριμίες = σάρωσες την αγορά.

συνεργάτες : πολύ δύσκολα τα πράγματα. χρίζει ιδιαίτερης προσοχής η επιλογή και η τελική απόφαση γιατί σε περίπτωση λάθους θα γυρίσεις στο σημείο εκκίνησης

καριέρα : υπάρχουν πιθανότητες, αλλά οι εταιρείες που θα σε βοηθήσουν να εξελιχθείς μετριούνται στα δάχτυλα. Πρέπει να είσαι κάτι παραπάνω από το απλό “πολύ καλός στην δουλειά του” για να κάνεις καριέρα.

μισθός : κλάφτα Χαράλαμπε (στην προκειμένη κλάφτα Γιώργο)

λεφτά : μόνο με δική σου επιχείρηση κι αφού φτύσεις αίμα.

αθήνα : για να σου απαντήσω θα πρέπει να ξέρω τις συνθήκες στην Θεσ/νίκη αυτή την στιγμή. Υποθέτω όμως ότι θα είναι “στενόχωρα” και δύσκολα όπως παλιά. (όχι ότι στην Αθήνα είναι πολύ καλύτερα). Αλλά σε επίπεδο πόλης, αφού είσαι που είσαι αναγκασμένος να ζεις σε μεγαλούπολη, τουλάχιστον ζήσε στην Αθήνα. Έχει όλα τα άσχημα της Θεσσαλονίκης, αλλά δίνει μεγαλύτερες ευκαιρίες προσωπικής και επιχειρηματικής ανάπτυξης

my 2 cents

Γιώργος:

Απόστολε, η τοποθέτηση σου με προβλημάτισε λιγάκι. Θα σταθω σε μερικά σημεία:

κεφάλαιο : δύσκολα τα πράγματα, αν ήδη δεν έχεις. τα λαγωνικά της eurobank καραδοκούν για ανοιχτά επαγγελματικά δάνεια που για να τα αποπληρώσεις, θα βγάλεις δύο θητείες

Στην ηλικία μου (δεν είμαι πάνω από 35) και την συγκεκριμένη περίοδο (δεν έχω επιχειρηματική δραστηριότητα τον τελευταίο καιρό) νομίζω ότι η eurobank δε θα μου χρειαστεί… Μπορώ να μπω σε κάποιο από τα προγράμματα νεανικής επιχειρηματικότητας, ή σε κάποιο πρόγραμμα του ΟΑΕΔ για την ενισχυση της επιχειρηματικότητας και να καλύψω τουλάχιστον το κεφάλαιο έναρξης.
ΝΑΙ, έχει πολύ γραφειοκρατεία.

ελληνική πραγματικότητα : γνωστή λίγο-πολύ. στην πορεία όμως θα δεις ότι η δική σου πραγματικότητα είναι πιο σημαντική από αυτήν του πλαισίου στο οποίο θα κινείσαι και θα εργάζεσαι.

Όταν λέω ελληνική πραγματικότητα δε το λέω απαραίτητα με αρνητική χροια.. Βλέπω το ελληνικό internet όπως βλέπει ένας ευρωπαίος τη βουλγαρία. Θεωρώ ότι είναι μια ραγδαία αναπτυσσόμενη αγορά που αν τοποθετηθεί κανείς σωστά και διαθέτει αρκετή υπομονή, δεν νομίζω ότι θα βγει χαμένος.

συνεργάτες : πολύ δύσκολα τα πράγματα. χρίζει ιδιαίτερης προσοχής η επιλογή και η τελική απόφαση γιατί σε περίπτωση λάθους θα γυρίσεις στο σημείο εκκίνησης

Ποτέ δε γυρνάς στο σημείο εκκίνησης.. Ακόμα και αν προσπάθήσω να κανώ κάτι δικό μου και αποτύχει, θα εχω αποκομίσει σημαντικές εμπειρίες, θα έχω κάνει κάποιες γνωριμίες και νομίζω ότι εύκολα θα βρω μια καλή δουλειά. Ή όχι;

λεφτά : μόνο με δική σου επιχείρηση κι αφού φτύσεις αίμα.

Μια δουλειά στην αθήνα σε μεγάλη εταιρία του χώρου δε σου δίνει αρκετά για να ζήσεις άνετα; δεν είναι ρητορικό το ερωτημα, απλώς δε ξέρω..

ΥΓ. Τα σεντόνια μου θα ξεπεράσουν και αυτά του περικλή!

Μετά από περίπου 2 χρόνια και έχοντας διαλέξει την δρόμο του επιχειρείν μπορώ να κάνω μερικά σχόλια.
Κατ’αρχάς ο Απόστολος είχε πολύ δικιο στα περισσότερα.
Αναθεωρώ λοιπόν την απάντηση μου και την ξαναγράφω

εμπειρία : την αποκτάς μόνο σε εταιρεία του χώρου. Μπορεί να δουλεύεις 10ωρα και 11ωρα, αλλά δέστο ως σχολείο… Εσείς κάνετε την δουλειά σας κι εγώ την δική μου (μαθαίνω τα της αγοράς και με πληρώνετε κι από πάνω)

Θα συμπλήρωνα ότι την αποκτάς μόνο σε μικρή εταιρία του χώρου, μέσα από την οποία μπορείς να δεις πως δουλεύει συνολικά μια επιχείρηση, και θα είσαι σημαντικό μέρος μιας ομάδας η οποία θα σου δώσει χώρο να πάρεις πρωτοβουλίες και ρίσκα στη δουλειά σου.

Προφανώς και εμπειρίες μπορείς να αποκομίσεις μέσα από το δικό σου εγχείρημα και μάλιστα είναι πολλές. Μόνο που σε αυτή τη περίπτωση τουλάχιστον στην αρχή οι εμπειρίες δεν θα είναι και τόσο ευχάριστες. Θα χρειαστείς να φας αρκετές σφαλιάρες μέχρι να στρώσεις τη δουλειά. Αυτό που λέω είναι ότι αν περάσεις από μια άλλη εταιρία του χώρου, κερδίζεις σημαντικό χρόνο, και κάνεις λιγότερα λάθη.

ρίσκο : είτε σε εταιρεία του χώρου, είτε σε δική σου επιχείρηση χρειάζεται. Είναι θέμα χαρακτήρα τελικά. Αν το έχεις μέσα σου, θα το παίρνεις σε όλες τις περιπτώσεις. Αν δεν το έχεις, θα δεις να χάνονται ευκαιρίες επειδή δεν το πήρες όταν έπρεπε.

Couldn’t agree more…

κεφάλαιο : δύσκολα τα πράγματα, αν ήδη δεν έχεις. τα λαγωνικά της eurobank καραδοκούν για ανοιχτά επαγγελματικά δάνεια που για να τα αποπληρώσεις, θα βγάλεις δύο θητείες

Νομίζω ότι δεν χρειάζετα ιδιαίτερο κεφάλαιο… Ειδικά αν μιλάμε για παροχή υπηρεσιών. Στομάχι, υπομονή (Ρωτήστε τον Κώστα :Ρ), και ένα μικρό ποσό για τα πρώτα τρέχοντα για τα γραφεία, το οποίο δε νομίζω ότι είναι πάνω από 3 – 4 χιλιάδες. Και ναι υπάρχουν τόσα προγράμματα εκεί έξω που μπορεί κάποιος να εκμεταλευτεί.

ελεύθερος χρόνος : σε εταιρεία του χώρου θα έχεις διαθέσιμα τα βράδια και τα σαββατοκύριακα. Σε δική σου επιχείριση ξέχνα τον.

Ναι μόνο που όταν έχει κάτι δικό σου, μάλλον είσαι τόσο παθιασμένος με αυτό που κάνεις που δε το σκέφτεσαι και πολύ..

ελληνική πραγματικότητα : γνωστή λίγο-πολύ. στην πορεία όμως θα δεις ότι η δική σου πραγματικότητα είναι πιο σημαντική από αυτήν του πλαισίου στο οποίο θα κινείσαι και θα εργάζεσαι.

ωριμότητα αγοράς : σαν τα ροδάκινα τον Απρίλιο.

Πολύ σωστά. Μόνο που όπως το έβλεπα και τότε, συνεχίζω να λέω ότι δεν πρέπει αυτό να το δει κάποιος αρνητικά, τουλάχιστον όχι απαραίτητα. Σκεφτείτε το εξής. Η ελληνική online αγορά είναι περίπου 5 χρόνια πίσω από τις αντίστοιχες αγορές του εξωτερικού. Δηλαδή πράγματα που γίνονται τώρα στην Αμερική σε 4-5 χρόνια θα τα δούμε στην Ελλάδα. Αυτό μας έχει βοηθήσει πολύ στο να δομήσουμε ένα αξιόπιστο business plan.

Και εκτός αυτού, σκεφτείτε πόσα πράγματα δεν υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα ενώ ανθούν στο εξωτερικό. Πόσες υπηρεσίες προσφέρονται στις αναπτυγμένες αγορές και στην Ελλάδα η αγορά είναι ανώριμη να τις δεχτεί. Βλέπετε το Potential;

γνωριμίες : δυστυχώς μετράνε ένα κλικ παραπάνω από την ποιότητα της δουλειάς σου. Λειτουργεί τύπος : ποιότητα δουλειάς και μηδέν γνωριμίες = τα κάνεις μόνος σου και τα χαίρεσαι μόνος σου. μη ποιότητα δουλειάς + γνωριμίες = καταφέρνεις να σταθείς αρκετά καλά. ποιότητα δουλειάς + γνωριμίες = σάρωσες την αγορά.

Μερικά πράγματα απλά δεν αλλάζουν και τα μαθηματικά της αγοράς είναι ένα από αυτά. Απλά ένα πράγμα. Μη δαιμονοποιείτε τις γνωριμίες, το networking, όπως συνηθίσαμε να το λέμε για να το απενοχοποιήσουμε. Τhat’s how it goes. Όλα είναι σχέσεις και πίσω από κάθε δουλειά, ποιοτική ή όχι βρίσκονται άνθρωποι. Και όταν μιλάμε για παροχή υπηρεσιών, τα πάντα είναι σχέσεις μεταξύ ανθρώπων (ίσως όχι τα πάντα αλλά ένα μεγάλο μέρος από αυτά).

καριέρα : υπάρχουν πιθανότητες, αλλά οι εταιρείες που θα σε βοηθήσουν να εξελιχθείς μετριούνται στα δάχτυλα. Πρέπει να είσαι κάτι παραπάνω από το απλό “πολύ καλός στην δουλειά του” για να κάνεις καριέρα.

Κατ’ αρχάς τίποτα δεν είναι απλό. Όλα είναι ζόρικα. Αλλά αν κάποιος είναι καλός, είτε από τη θέση του επιχειρηματία είτε από τη θέση του στελέχους θα αναδειχθεί.

Τείνω να είμαι ρομαντικός, αλλά θέλω να πιστεύω ότι οι πραγματικά καλοί δε χάνονται. Και ακούω λίγο βερεσέ ατάκες του τύπου «τον έφαγε το σύστημα» ή «δεν είχε γνωριμίες». Μπορεί να κάνω και λάθος.

αθήνα : για να σου απαντήσω θα πρέπει να ξέρω τις συνθήκες στην Θεσ/νίκη αυτή την στιγμή. Υποθέτω όμως ότι θα είναι “στενόχωρα” και δύσκολα όπως παλιά. (όχι ότι στην Αθήνα είναι πολύ καλύτερα). Αλλά σε επίπεδο πόλης, αφού είσαι που είσαι αναγκασμένος να ζεις σε μεγαλούπολη, τουλάχιστον ζήσε στην Αθήνα. Έχει όλα τα άσχημα της Θεσσαλονίκης, αλλά δίνει μεγαλύτερες ευκαιρίες προσωπικής και επιχειρηματικής ανάπτυξης

Χμ.. σε αυτό δεν έχω απάντηση ακόμα. Το μόνο που μπορώ να πω είνια ότι είναι ζόρικη η Αθήνα. Και όταν αποφάσισα να μετακομίσω είχα υποτιμίσει τις δυσκολίες που ενδεχομένως να συναντούσα. Παλεύω ακόμα. Το μόνο σίγουρό είναι ότι δεν έχω συνηθίσει και ότι δεν έχω συμφιλιωθεί με την ιδέα ότι θα ζήσω στην Αθήνα πολλαααα χρόνια (αν όχι για πάντα).

Αυτά. (τι κάθομαι και γράφω στις 3.00 το πρωί;)